พอน้ำลด ต้องทำอะไรก่อน? ถ่ายรูปก่อนเก็บกวาด ขอเงินช่วยเหลือ และเอกสารบัญชีที่จมน้ำ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

1. ถ่ายรูปและวิดีโอก่อนเก็บกวาด รูปชุดเดียวใช้ได้หลายทาง ทั้งขอความช่วยเหลือจากรัฐ เคลมประกัน และแจ้งเอกสารบัญชีเสียหาย
2. แจ้งสำนักงานเขต เพื่อให้เจ้าหน้าที่สำรวจและออกหนังสือรับรองผู้ประสบภัย กทม. ย้ำว่า ไม่ได้จ่ายเหมาทุกบ้าน ต้องผ่านการสำรวจก่อน
3. เจ้าของกิจการที่เอกสารบัญชีจมน้ำ ต้องแจ้งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่รู้ (พ.ร.บ.การบัญชี มาตรา 15)
4. เก็บใบเสร็จค่าซ่อมทุกใบ ปี 2567 เคยมีมาตรการภาษีช่วยค่าซ่อมบ้านและรถ ปีนี้ยังไม่มีประกาศ แต่ถ้ามีขึ้นมา ใบเสร็จคือสิ่งเดียวที่ย้อนไปหาไม่ได้

น้ำเพิ่งลด บ้านเต็มไปด้วยโคลน มือมันอยากเก็บกวาดให้เสร็จวันนี้เลย

ความรู้สึกแรกหลังน้ำลดคืออยากให้บ้านหรือร้านกลับมาเหมือนเดิมเร็วที่สุด ของเปียกก็อยากขนไปทิ้ง ผนังเลอะก็อยากล้าง

แต่ของที่เสียหายทุกชิ้นคือ หลักฐาน ครับ ถ้าล้างหรือทิ้งไปก่อนถ่ายรูป วันที่ต้องใช้ขอความช่วยเหลือหรือยื่นเคลม จะไม่เหลืออะไรให้ดู

ARH Young สรุปสิ่งที่ควรทำตามลำดับ จากประกาศของหน่วยงานราชการที่ออกมาแล้วครับ และบอกไว้ด้วยว่าเรื่องไหน ยังไม่มีประกาศ จะได้ไม่เข้าใจผิดกัน

1. ก่อนเก็บกวาด ถ่ายรูปอะไรบ้าง

ถ่ายให้ครบก่อนขยับของ 1 ชิ้น ใช้เวลาไม่ถึงชั่วโมงแต่ใช้ได้ทั้งปีครับ

กรุงเทพมหานครแนะนำให้ถ่ายภาพหรือวิดีโอความเสียหายของ บ้าน ทรัพย์สิน เครื่องมือประกอบอาชีพ และสิ่งของต่าง ๆ ไว้เป็นหลักฐาน และกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก็ขอ ภาพถ่ายสถานที่เกิดเหตุและภาพเอกสารที่เสียหาย ประกอบการแจ้งเอกสารบัญชีเสียหายเหมือนกัน

📸 ถ่ายแบบนี้ใช้ได้ทุกทาง

1. ภาพกว้างก่อน ให้เห็นว่าเป็นบ้านหรือร้านไหน มีเลขที่บ้านหรือป้ายร้านอยู่ในภาพ
2. คราบระดับน้ำบนผนัง ถ่ายคู่กับตลับเมตรหรือของที่รู้ขนาด
3. ของเสียหายทีละชิ้น ให้เห็นยี่ห้อ รุ่น หรือป้ายราคา ถ้ามี
4. เครื่องมือทำมาหากิน เช่น ตู้แช่ เครื่องครัว จักรเย็บผ้า
5. เอกสารที่เปียก ถ่ายทั้งกองและถ่ายหน้าปกแฟ้มให้อ่านออกว่าเป็นเอกสารอะไร
6. วิดีโอเดินรอบบ้าน 1 รอบ พูดบรรยายไปด้วยว่าอะไรเสียหาย

📊 รูปชุดเดียว เอาไปใช้ได้ที่ไหนบ้าง

อัปโหลดรูปขึ้นคลาวด์หรือส่งเข้าไลน์ตัวเองไว้อีกชุดด้วยนะครับ มือถือที่ตกน้ำตอนเก็บกวาดมีให้เห็นบ่อยกว่าที่คิด

2. แจ้งเขตขอความช่วยเหลือ ได้เท่าไหร่ ต้องทำอย่างไร

กทม. ประกาศเขตพื้นที่ประสบสาธารณภัยครบทั้ง 50 เขต มีผลตั้งแต่ 25 ก.ย. 2569 แต่ไม่ได้แปลว่าทุกบ้านได้เงินอัตโนมัติครับ

กรุงเทพมหานครชี้แจงว่าผู้ได้รับผลกระทบต้อง ผ่านการสำรวจและตรวจสอบข้อเท็จจริงจากสำนักงานเขต และมีหนังสือรับรองผู้ประสบภัย ก่อน จึงจะได้รับการพิจารณาตามหลักเกณฑ์

📝 ขั้นตอนตามที่ กทม. แนะนำ

1. แจ้งความเสียหายกับสำนักงานเขต ในพื้นที่เกิดเหตุ เขตจะสำรวจ จัดทำบัญชีผู้ประสบภัย และออกหนังสือรับรองผู้ประสบภัย
2. เตรียมเอกสาร เช่น สำเนาบัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน เอกสารแสดงกรรมสิทธิ์หรือการครอบครองที่พัก และภาพถ่ายความเสียหาย (เอกสารต่างกันตามประเภทความเสียหาย)
3. เก็บหลักฐานความเสียหาย ซึ่งก็คือรูปจากข้อ 1

ติดต่อสอบถามได้ที่ สายด่วน กทม. 1555 ตลอด 24 ชั่วโมงครับ

💰 อัตราช่วยเหลือบางรายการตามหลักเกณฑ์ที่ กทม. ประกาศ

ตัวเลขในตารางเป็น อัตราสูงสุด กทม. ระบุว่าจำนวนที่ได้รับจริงพิจารณาตามความเสียหายจริงและเอกสาร อาจต่ำกว่านี้ ครับ

⚠️ แล้วเงิน 9,000 บาทที่เห็นในข่าวล่ะ

เงินครัวเรือนละ 9,000 บาทมาจาก มติคณะรัฐมนตรีวันที่ 25 ส.ค. 2569 สำหรับผู้ประสบอุทกภัยช่วงฤดูฝนปี 2569 ยื่นผ่านแอป ทางรัฐ หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และรับเงินผ่าน พร้อมเพย์ที่ผูกกับเลขบัตรประชาชน

ณ วันที่เขียนบทความ เรายังไม่พบประกาศที่ระบุว่าเงินก้อนนี้ใช้กับน้ำท่วม กทม. รอบ 24-27 ก.ย. ถามสำนักงานเขตตอนไปแจ้งความเสียหายได้เลยครับ ระหว่างนี้เช็คให้แน่ใจว่าผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชนไว้แล้ว

🛡️ ถ้ามีประกันภัย

แจ้งบริษัทประกันให้เร็วที่สุด แล้วถามก่อนว่า ต้องให้เจ้าหน้าที่มาดูก่อนซ่อมหรือไม่ บางกรมธรรม์ต้องการเห็นความเสียหายก่อน ถ้าซ่อมไปแล้วอาจพิสูจน์ยาก เงื่อนไขแต่ละกรมธรรม์ต่างกัน อ่านหน้าตารางกรมธรรม์ของคุณประกอบด้วยครับ

3. เอกสารบัญชีจมน้ำ ต้องแจ้งภายใน 15 วัน

ข้อนี้สำหรับเจ้าของกิจการที่มีหน้าที่จัดทำบัญชี เช่น บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล และเป็นข้อที่คนลืมมากที่สุดครับ

พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 15 กำหนดว่า ถ้าบัญชีหรือเอกสารประกอบการลงบัญชีสูญหายหรือเสียหาย ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้อง แจ้งภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ทราบหรือควรทราบ ถึงความเสียหายนั้น

ทำไมต้องรีบ เพราะ มาตรา 16 เขียนไว้ว่า ถ้าเจ้าหน้าที่ตรวจพบว่าเอกสารสำคัญสูญหายหรือถูกทำลาย กฎหมายให้ สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีตั้งใจทำให้เสียหาย เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าได้ระวังตามสมควรแล้ว

การแจ้งตามเวลาพร้อมรูปถ่าย คือหลักฐานที่ดีที่สุดว่าเอกสารเสียหายเพราะน้ำท่วมจริง ไม่ได้หายไปเฉย ๆ ครับ

🗂️ แจ้งอย่างไร

แจ้งผ่านระบบ e-Permit ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เลือกแบบ ส.บช.2 แจ้งบัญชีสูญหายหรือเสียหาย โดยคู่มือของกรมระบุเอกสารประกอบไว้ดังนี้

1. แผนที่ตั้งโดยสังเขป ของสถานที่เก็บเอกสาร
2. ภาพถ่ายสถานที่เกิดเหตุ เช่น เลขที่อาคาร ห้องหรือชั้นที่เกิดเหตุ และ ภาพบัญชีหรือเอกสารที่เสียหาย
3. หลักฐานอื่น ที่แสดงว่าเสียหายจริง เช่น รายงานประจำวันรับแจ้งเอกสารหายหรือเสียหายจากสถานีตำรวจ

⚠️ อย่าเพิ่งทิ้งเอกสารที่เปียก

เอกสารเปียกบางส่วนยังผึ่งให้แห้งแล้วอ่านได้ ให้ถ่ายรูปไว้ก่อน แยกกองที่ยังอ่านได้กับที่เสียหายจริง แล้วค่อยทำรายการว่าเอกสารช่วงไหนหายไปบ้าง รายการนี้ใช้ทั้งตอนแจ้งกรมและตอนทำบัญชีต่อ

ถ้าใช้สำนักงานบัญชีอยู่ แจ้งผู้ทำบัญชีของคุณด้วย เพราะหลายรายการอาจขอสำเนาใหม่จากคู่ค้าหรือธนาคารได้ครับ

4. ใบเสร็จค่าซ่อม และสต๊อกที่เสียหาย เก็บไว้ก่อนเสมอ

ปีนี้ยังไม่มีมาตรการภาษีช่วยค่าซ่อมจากน้ำท่วม แต่เคยมีมาแล้วครับ

หลังน้ำท่วมปี 2567 รัฐออก กฎกระทรวง ฉบับที่ 396 (พ.ศ. 2567) ยกเว้นภาษีเงินได้สำหรับ ค่าซ่อมบ้านและค่าซ่อมรถ ที่เสียหายจากอุทกภัย ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 20 ธ.ค. 2567 หรือ หลายเดือนหลังน้ำลด

ณ วันที่เขียนบทความ (27 ก.ย. 2569) ยังไม่พบมาตรการแบบเดียวกันสำหรับน้ำท่วมปีนี้ จะมีหรือไม่มีก็ยังไม่มีใครบอกได้ แต่ถ้ามีขึ้นมาจริง สิ่งที่ต้องใช้คือ หลักฐานการจ่ายเงินค่าซ่อม ซึ่งย้อนกลับไปขอทีหลังได้ยาก

🧾 ตอนจ้างช่างหรือเข้าอู่ ขอแบบนี้ไว้

1. ใบเสร็จหรือใบกำกับภาษีที่ออกในชื่อคุณ ไม่ใช่ชื่อช่างหรือชื่อญาติ
2. ระบุรายการซ่อม ให้ชัด ไม่ใช่แค่ “ค่าซ่อม 1 งาน”
3. จ่ายผ่านบัญชีธนาคาร ถ้าทำได้ จะมีหลักฐานการโอนอีกชั้น
4. เก็บรูปก่อนซ่อมกับหลังซ่อม คู่กับใบเสร็จแต่ละใบ

ถ้าเก็บใบเสร็จเป็นรูปในมือถือ อ่านวิธีที่ใช้ได้จริงต่อที่ ถ่ายรูปใบเสร็จเก็บไว้ในมือถือ ใช้เป็นหลักฐานทางบัญชีได้ไหม

📦 สต๊อกสินค้าที่เสียหาย

สำหรับร้านค้าและกิจการที่มีสต๊อก อย่าเพิ่งขนสินค้าที่เสียหายไปทิ้งก่อนทำรายการ ครับ ถ่ายรูป นับจำนวน และจดว่าเป็นสินค้าอะไร ล็อตไหน ต้นทุนเท่าไหร่

การบันทึกความเสียหายนี้ในบัญชีและภาษีขึ้นกับข้อเท็จจริงของแต่ละกิจการ เช่น ได้เงินชดเชยจากประกันหรือไม่ และสินค้ายังเหลือซากหรือไม่ คุยกับผู้ทำบัญชีของคุณก่อนทิ้งของ จะได้ไม่เสียหลักฐานที่ต้องใช้ครับ

🚨 เช็คลิสต์หลังน้ำลด เรียงตามลำดับ

1. ถ่ายรูปและวิดีโอให้ครบ ก่อนขยับของ แล้วสำรองขึ้นคลาวด์
2. แจ้งสำนักงานเขต ให้เจ้าหน้าที่สำรวจ ขอหนังสือรับรองผู้ประสบภัย
3. เช็คพร้อมเพย์ ผูกกับเลขบัตรประชาชนไว้หรือยัง
4. แจ้งบริษัทประกัน และถามว่าต้องรอเจ้าหน้าที่ดูก่อนซ่อมไหม
5. เอกสารบัญชีเสียหาย แจ้งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (ส.บช.2) ภายใน 15 วัน
6. ใบเสร็จค่าซ่อมทุกใบ ออกในชื่อตัวเอง ระบุรายการ เก็บคู่กับรูป
7. สต๊อกเสียหาย ถ่ายรูป นับ จดต้นทุน คุยกับผู้ทำบัญชีก่อนทิ้ง
8. ถ้ากังวลเรื่องผ่อนบ้าน ผ่อนรถ หรือสินเชื่อธุรกิจ สอบถามธนาคารของคุณว่ามีมาตรการช่วยลูกหนี้ที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมหรือไม่

บทความนี้สรุปจากประกาศและคู่มือของหน่วยงานราชการ ณ วันที่ 27 ก.ย. 2569 หลักเกณฑ์อาจมีการเพิ่มเติมหรือเปลี่ยนแปลง ถ้ามีเรื่องที่ไม่แน่ใจ ถามสำนักงานเขตหรือสายด่วน กทม. 1555 ได้โดยตรงครับ

ถ้าคุณเป็นเจ้าของกิจการที่พนักงานยังเดินทางมาทำงานไม่ได้ อ่านต่อได้ที่ น้ำท่วม พนักงานมาทำงานไม่ได้ หักเงิน ลงโทษได้ไหม

ขอให้ทุกบ้านกลับมาเป็นปกติโดยเร็วครับ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ) เกี่ยวกับสิ่งที่ต้องทำหลังน้ำลด

Q: บ้านอยู่ใน กทม. จะได้เงินช่วยเหลือน้ำท่วมอัตโนมัติไหม? A: ไม่อัตโนมัติครับ กรุงเทพมหานครชี้แจงว่าแม้จะประกาศเขตพื้นที่ประสบสาธารณภัยครบ 50 เขต ผู้ได้รับผลกระทบยังต้องแจ้งสำนักงานเขต ผ่านการสำรวจ และมีหนังสือรับรองผู้ประสบภัยก่อน จึงจะได้รับการพิจารณาตามหลักเกณฑ์

Q: ค่าซ่อมบ้านจากน้ำท่วม กทม. ได้สูงสุดเท่าไหร่? A: ตามหลักเกณฑ์ที่ กทม. ประกาศ ค่าวัสดุซ่อมแซมที่พักอาศัยจ่ายตามความเสียหายจริง ไม่เกินหลังละ 49,500 บาท และจำนวนที่ได้รับจริงอาจต่ำกว่าอัตราสูงสุดขึ้นกับผลการสำรวจครับ

Q: เอกสารบัญชีของบริษัทเสียหายจากน้ำท่วม ต้องแจ้งภายในกี่วัน? A: ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่ทราบหรือควรทราบถึงความเสียหาย ตาม พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 15 โดยแจ้งผ่านระบบ e-Permit ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า แบบ ส.บช.2 พร้อมภาพถ่ายและหลักฐานความเสียหาย

Q: ปีนี้ค่าซ่อมบ้านซ่อมรถจากน้ำท่วมลดหย่อนภาษีได้ไหม? A: ณ วันที่ 27 ก.ย. 2569 ยังไม่พบประกาศมาตรการภาษีสำหรับน้ำท่วมปีนี้ครับ ปี 2567 เคยมีกฎกระทรวง ฉบับที่ 396 ยกเว้นภาษีสำหรับค่าซ่อมบ้านและรถ จึงควรเก็บใบเสร็จค่าซ่อมที่ออกในชื่อตัวเองไว้ก่อน